Echocasus: vrij vocht bij shock – wat is je volgende stap?

Door Deborah Blanca, fellow acute geneeskunde, en Tycho Olgers, internist acute geneeskunde, UMCG

Een 82-jarige vrouw wordt ’s ochtends wakker op de badkamervloer. Pas enkele uren later alarmeert zij haar familie. Ze heeft een hoofd- en elleboogtrauma.

Op de SEH is ze klam en slaperig, met een bloeddruk van 70/40 mmHg, een pols van 40/min (sinusbradycardie) en een temperatuur van 34,2 °C.

Er wordt een POCUS ‘shock’ verricht, inclusief een eFAST. Bij beoordeling van de rechter thorax (R3) zien we onderstaand beeld.

Wat zie je?

Bij beoordeling van de rechter thorax (R3) wordt onderstaand beeld gezien.

Wat valt je op? En wat is je volgende stap?

In R3 is een minimale hoeveelheid vrij vocht zichtbaar (pijl). Bij verder doorscannen wordt onderstaand beeld gezien.

De patiënt is in shock en er is vrij vocht zichtbaar. Welke POCUS voer je nu uit?

Het antwoord
De volgende stap is het beoordelen van de abdominale aorta.

Bij deze patiënt toont POCUS een groot abdominaal aorta-aneurysma (AAA) van circa 7 cm. Rechts van de aorta is bovendien een heterogeen hematoom zichtbaar, sterk verdacht voor een ruptuur.

De CT-scan bevestigt vervolgens de diagnose: een geruptureerd AAA met een uitgebreid retroperitoneaal hematoom.

Leerpunten

Beoordeel bij het zoeken naar vrij vocht altijd het hele gebied en baseer je niet op één enkele view.
Een kleine hoeveelheid vrij vocht kan een belangrijke aanwijzing zijn: scan door.
Zie je vrij vocht bij een patiënt in shock? Beoordeel dan ook de aorta. Vrij vocht + shock = aorta scannen.

Deze casus laat mooi zien waarom POCUS niet alleen draait om het verkrijgen van het juiste beeld, maar vooral om de vraag: wat betekent wat ik zie, en waar moet ik vervolgens kijken?